Tăng cường năng lực ứng phó sự cố tràn dầu tại khu vực cảng: Những yêu cầu bổ sung

IV. Trách nhiệm phối hợp giữa các lực lượng ứng phó sự cố tràn dầu

Trong trường hợp xảy ra sự cố tràn dầu tại khu vực cảng, để bảo đảm hiệu quả ứng phó, các lực lượng liên quan cần phối hợp chặt chẽ theo nguyên tắc phân cấp, huy động nhanh chóng và xử lý kịp thời. Trách nhiệm phối hợp được xác định như sau:

• Cảng vụ hàng hải: Là đơn vị đầu mối điều phối hoạt động ứng phó tại cảng, chịu trách nhiệm đánh giá tình hình, kích hoạt kế hoạch khẩn cấp, báo cáo các cấp có thẩm quyền khi vượt khả năng xử lý.
• Chính quyền địa phương: Thực hiện chỉ đạo toàn diện, hỗ trợ hậu cần, an ninh trật tự và hậu quả môi trường nếu ảnh hưởng lan rộng ngoài khu vực cảng.
• Trung tâm ứng phó sự cố tràn dầu khu vực: Triển khai nhân lực, thiết bị chuyên dụng để xử lý sự cố khi được huy động.
• Các cơ sở liên quan (tàu, kho, trạm xăng dầu…): Chủ động triển khai biện pháp ban đầu, huy động lực lượng nội bộ tham gia ngăn chặn sự cố lan rộng.

V. Trang thiết bị cần thiết cho công tác ứng phó sự cố tràn dầu

Để đảm bảo hiệu quả khi triển khai kế hoạch ứng phó sự cố tràn dầu, đặc biệt tại các khu vực cảng biển, hệ thống thiết bị chuyên dụng cần được trang bị và duy trì đầy đủ, gồm:

• Phao quây dầu (phao chặn lan): Dùng để khoanh vùng, ngăn dầu loang lan rộng trên mặt nước.
• Thiết bị thu gom dầu tràn: Bao gồm máy vớt dầu, phễu thu gom dầu nổi, thiết bị bơm chuyển.
• Hóa chất phân tán dầu: Sử dụng trong trường hợp cần xử lý nhanh vùng tràn không thể thu gom trực tiếp.
• Bình chứa dầu thu gom tạm thời: Các loại thùng, bồn chứa dùng để lưu giữ dầu đã thu hồi.
• Thiết bị bảo hộ cá nhân (PPE): Áo phao, mặt nạ, găng tay, ủng chống dầu, đảm bảo an toàn cho lực lượng tham gia ứng phó.

Hệ thống thiết bị phải được kiểm tra, bảo dưỡng định kỳ và sẵn sàng sử dụng khi có yêu cầu, đặc biệt tại các cảng có hoạt động xuất nhập dầu, hóa chất dễ tràn đổ.

VI. Tổ chức diễn tập và huấn luyện ứng phó sự cố tràn dầu

Để nâng cao năng lực thực tế cho lực lượng ứng phó, các cảng và doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu, vận chuyển dầu bằng đường thủy cần xây dựng kế hoạch huấn luyện và diễn tập ứng phó sự cố tràn dầu định kỳ. Các yêu cầu cụ thể gồm:

• Tổ chức huấn luyện lý thuyết: Trang bị kiến thức pháp luật, nhận diện rủi ro tràn dầu, quy trình phối hợp ứng phó.
• Thực hành diễn tập: Mô phỏng tình huống sự cố tràn dầu giả định, thực hành triển khai phao, xử lý bằng hóa chất, thu gom và đánh giá hậu quả.
• Ghi nhận và rút kinh nghiệm: Sau mỗi đợt diễn tập cần có biên bản đánh giá, phân tích ưu điểm – tồn tại và điều chỉnh kế hoạch phù hợp thực tế.

Diễn tập ứng phó sự cố tràn dầu là hoạt động bắt buộc đối với các đơn vị có nguy cơ cao và là một trong những tiêu chí bắt buộc khi thẩm định, phê duyệt kế hoạch ứng phó.

VII. Các biện pháp khắc phục hậu quả sự cố tràn dầu

Sau khi sự cố được kiểm soát, công tác khắc phục hậu quả sự cố tràn dầu cần được triển khai đồng bộ và kịp thời nhằm hạn chế tối đa tác động lâu dài đến môi trường và cộng đồng. Các biện pháp chính gồm:

• Thu gom và xử lý chất thải dầu: Dầu tràn, vật liệu thấm dầu và thiết bị nhiễm dầu phải được phân loại, thu gom, xử lý đúng quy định về chất thải nguy hại.
• Giám sát môi trường: Tiến hành lấy mẫu nước, trầm tích, sinh vật thủy sinh để đánh giá mức độ ô nhiễm sau sự cố.
• Phục hồi sinh thái: Trường hợp khu vực bị ảnh hưởng nghiêm trọng, cần trồng lại cây ngập mặn, phục hồi rạn san hô, thảm cỏ biển hoặc tái tạo nguồn lợi thủy sản.
• Đền bù và hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng: Căn cứ mức độ thiệt hại thực tế để xác định chi phí bồi thường hợp lý cho ngư dân, doanh nghiệp ven biển bị ảnh hưởng.

Kết luận

Trong bối cảnh hoạt động hàng hải, khai thác và vận chuyển xăng dầu ngày càng gia tăng, nguy cơ sự cố tràn dầu tại cảng cũng trở nên thường trực hơn. Việc xây dựng và triển khai đầy đủ kế hoạch ứng phó, trang bị thiết bị phù hợp, tổ chức diễn tập định kỳ và phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng sẽ là yếu tố quyết định đến hiệu quả xử lý sự cố.

Tăng cường năng lực ứng phó sự cố tràn dầu không chỉ là yêu cầu pháp lý mà còn là trách nhiệm xã hội của các doanh nghiệp, cơ quan quản lý và cộng đồng. Đầu tư bài bản vào công tác này sẽ góp phần quan trọng trong việc bảo vệ môi trường biển, an ninh năng lượng và phát triển bền vững khu vực ven biển, cảng biển.